History

TURÓWKA”  - zabytkowy obiekt (numer rejestru zabytków: A-531). Pierwotnie mający wchodzić w skład projektowanej warzelni soli
 
1812-1813 – Budowa zespołu warzelni w Wieliczce, pod kierunkiem hutmistrza salinarnego Alojzego Hrdiny, który przybył z Ebensee.
Uzyskując tytuł nadwornego komisarza, przeniósł się do Wieliczki wraz z synem, Janem Nepomucenem Hrdiną, wówczas młodym praktykantem górniczym. Jan N. Hrdina pozostał w Wieliczce i rodzina Hrdinów na długo związała się z Wieliczką, wykonując m.in. znakomite rysunki wielickich podziemi.
 
Starania o budowę nowej warzelni rozpoczęły się dużo wcześniej, ale dopiero w 1810 roku Wiedeńska Kamera Nadworna oznajmiła stosownym dekretem, że cesarz Franciszek I zezwolił na wzniesienie warzelni w Wieliczce. Budynek wzniesiono na gruntach należących do miasta, na obszarze średniowiecznego folwarku zwanego „TUR”. Stąd pochodzi nazwa obiektu „TURÓWKA”. Budowę całego założenia (w sumie czterech budynków) prowadzono w szybkim tempie, a koszty budowy ponosiły po połowie Cesarstwo Austriackie i Księstwo Warszawskie, wspólnie zarządzający żupami solnymi w Wieliczce, na mocy traktatu pokojowego z 14 X 1809 r. Warzelnię wyposażono w cztery panwie, opalana miała być węglem z Jaworzna, a solankę planowano przesyłać rurociągiem za pośrednictwem szybu „Wodna Góra”, położonego w pobliżu wielickiego kościoła parafialnego Św. Klemensa.
 
1813-1815 - W następstwie upadku Księstwa Warszawskiego i przejęcia całości salin wielickich na własność przez Austrię, na mocy postanowień traktatu austriacko - rosyjskiego z 3 V 1815 r., nie doszło do rozpoczęcia w budynku warzelniczej produkcji. Budowę całego założenia wstrzymano, a w budynku głównym rozmieszczono żołnierzy i urządzono stajnie wojskowe.
 
1817– Ostatecznie zrezygnowano z kontynuowania inwestycji. Zdemontowano panwie i wraz z całym zgromadzonym sprzętem przekazano je Administracji Salin we Lwowie, z przeznaczeniem dla salin w Galicji Wschodniej. W głównym budynku urządzono skład zboża, węgla i materiałów budowlanych.
 
1825 – W budynku warzelni umieszczono Urząd Sprzedaży i Spedycji Soli, jak również mieszkania dla pracowników Urzędu (zarządcy, kontrolera, ważników i pomocników). Na wysokości pierwszego pietra, od strony wschodniej, zbudowano drewniany ganek na stalowych słupkach i konsolach, z którego wchodziło się do mieszkań. Było 5 pomieszczeń kancelaryjnych i 7 – magazynowych oraz kilka mieszkań trzy i czteropokojowych.
 
Po 1857 – Po wybudowaniu linii kolejowej do Wieliczki, do „Turówki” doprowadzono bocznicę kolejową, która zakończona była obrotową zwrotnicą. Umożliwiało to podstawianie wagonu bezpośrednio pod drzwiami magazynu, od strony zachodniej.
 
1825 – 1908 – Przez cały okres zmieniano przeznaczenie i przebudowano oficyny, towarzyszące budynkowi głównemu od strony południowej i zachodniej. M.in. początkowo w pobliżu znajdowały się trzy magazyny, w tym dwa z drewnianymi podcieniami. Później wybudowano czwartą oficynę pomiędzy budynkami: głównym i południowym, którą następnie rozebrano i wzniesiono bardzo duży magazyn o konstrukcji drewnianej na sól bydlęcą. W 1901 przebudowano oficynę południową na mieszkania, a po 1908 r. identycznie postąpiono z oficyną zachodnią. Te dwa budynki zachowały się do chwili obecnej.
 
1918 – 1990 – Całe piętro w budynku dawnej warzelni zostało przeznaczone na mieszkania dla pracowników salin wielickich. W przyziemiu oraz w hali – od strony zachodniej – znajdowały się magazyny salinarne oraz Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Wieliczce.
 
1988 – 1990 – Powstał projekt przebudowy i adaptacji budynku głównego na hotel pracowniczy, dla załóg wykonujących prace zabezpieczające w kopalni. Ówczesny urząd wojewódzki w Krakowie przekazał 10 mieszkań i wykwaterował wszystkich lokatorów, natomiast kopalnia soli nie przystąpiła do żadnych prac. Opustoszała „Turówka” w ciągu dziesięciu lat zamieniła się w kompletną ruinę.
 
2001 – 2006 – prace remontowo – adaptacyjne.
 
14 grudnia 2006 – otwarcie Turówka Hotel & SPA ****
Podziel się    

Opracowanie: HotelPRO - All rights reserved © Copyright Hotel Turówka- Wieliczka 2011